Avrupa Birliği ile Hindistan arasında 20 yılı aşkın süredir devam eden müzakereler sonuçlandı ve taraflar arasında serbest ticaret antlaşması “India–European Union Free Trade Agreement” (kısaca India–EU FTA) imzalandı. Bu antlaşma, Hindistan ile Avrupa Birliği arasındaki mal ve hizmet ticaretinde gümrük vergilerinin azaltılmasını, yatırımların teşvik edilmesini ve ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesini amaçlamaktadır. Anlaşma tamamlandığında, iki taraf arasındaki ticaret hacmini artırması ve küresel ekonomide önemli bir etki yaratması beklenmektedir.
Belirtmek gerekir ki Hindistan bu anlaşmadan yalnızca 1 hafta sonra ABD ile de yeni bir ticaret anlaşması imzalamıştır.
Financial Times’ın haberinde yer alan Modi’nin eski baş ekonomi danışmanı ve şu anda Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü’nde görev yapan Arvind Subramanian, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yapmıştır:
“Bu anlaşmalar, Hindistan’ı iki veya üç yıl önce hayal bile edilemeyecek düzeyde gümrük vergisi oranlarıyla karşı karşıya bırakacak “ (1)
Anadolu Ajansı’nda yayınlanan Yücel Bulut’un analizinde yapılan anlaşmanın etkileri şu şekilde ele alınmıştır:
“Anlaşma kapsamında, 4,13 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğüyle dünyanın en büyük beşinci [15] ekonomisi konumundaki Hindistan ile 22 trilyon doların üzerindeki AB [16] ekonomisinin kapıları birbirine açılıyor ve gümrük vergilerinde büyük indirimler sağlanıyor. Bu ölçekte bir pazar, küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) yaklaşık yüzde 25’ine karşılık geliyor ve tarihte eşine az rastlanır bir büyüklükle 2 milyarlık nüfusa sahip bir ekonomik bölgeyi kapsıyor. AB ile Hindistan arasındaki ticaret hacmi 2025 itibarıyla 136 milyar doları aşmışken, bu anlaşma sayesinde 2030’da 200 milyar dolar seviyesine ulaşması bekleniyor. [17] Otomobiller başta olmak üzere makineler, kimyasallar, ilaçlar, uçak ve uzay araçları ile tıbbi ekipmanlarda tarifelerin büyük ölçüde gevşetilmesi öngörülürken, AB tarafı Hindistan’ı yalnızca bir pazar değil, nitelikli insan kaynağıyla stratejik bir ortak olarak görüyor. Bu nedenle işbirliğinin askeri, ileri teknoloji ve akademik alanları da kapsayan çok boyutlu bir ortaklığa dönüşmesi hedefleniyor.” (2)
Bu anlaşma değişen dünya düzeninde AB’nin yeni konumuna dair önemli ipuçları vermektedir. AB, Trump’ın baskıcı tutumunun neticesinde 20 yıldır neticelendirmediği müzakereleri neticelendirmiştir. Hindistan ise Rusya ile olan ticareti göz önünde bulundurulduğunda AB ile bir yakınlaşma içerisine girmiştir.
Bu anlaşmanın Türk medyasında ve Türk düşünce kuruluşlarında yeterince analiz edilmemiş olması ise büyük bir eksikliktir. Çünkü bu anlaşma Türkiye için önemli bir pazar olan AB pazarında Hindistan’ın etkili olması sonucunu doğurabilir. Bunun neticesinde de Türkiye AB pazarına daha az ihracat yapma tehdidiyle karşı karşıya kalabilir.
Ancak ifade etmek gerekir ki krizler ve bu tip tehditler önemli fırsatlara da gebedir. Bu sayede üreticilerimiz, üretimde kaliteye odaklanabilir, daha değerli ürünler üretebilir ve fırsat olabilecek, daha çok kazandırabilecek farklı pazarlara yönelebilir. Kaldı ki bir tehdit durumunda kendini savunma gücü oldukça azalmış olan AB’nin Türkiye’ye zarar verebilecek bir durum oluşturma seçeneği en çok kendisine zarar verecektir. 30 yılı aşkın bir süredir önemli ticaret hacmine sahip olan Türkiye-AB ilişkilerinin kısa sürede ciddi bir şekilde zarar göreceği iddiası rasyonel olmayabilir.
Diğer yandan The Hindu’da yer alan bir haberde ise konuya dair Türk mallarının Hindistan’a ihraç edilemeyeceği ancak Hindu mallarının Türkiye’ye girebileceğine dair bir değerlendirme de yapılmıştır. (3)
Konuya ilişkin konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise şu ifadeleri kullanarak konuyu yakından takip ettiklerini ve Hindu mallarına karşı gerekirse tedbirler alınacağını belirtmiştir:
“Bu anlaşmanın başlangıçta ülkemiz için AB pazarında önemli bir pazar kaybına yol açabileceğine dair endişe duyulacak bir neden olmadığı kanaatindeyim” (4)
1-https://www.ft.com/content/f2bb507c-bf01-4452-97ec-d35c59127312
ROSTRA STRATEJİ 