“Varda, yerçekimsiz ortamda malzeme işleyen ve bunları Dünya’ya geri getiren bir yaşam bilimleri şirketidir.”
Kendilerini bu ifadelerle tanıtıyor Varda Space. Misyonlarını ise şu şekilde ifade ediyorlar:
“Hayat kurtaran yeni ilaçlardan daha güçlü fiber optik kablolara kadar, bugün Dünya’da kullanılan ve yalnızca uzayda üretilebilen bir ürün dünyası var. Varda, uzayın Dünya üzerindeki yaşama doğrudan fayda sağlaması için gereken hem ürünleri hem de altyapıyı yaratarak yörünge ekonomisindeki inovasyonu hızlandırıyor. Misyonumuz, insanlığın ekonomik sınırlarını genişletmektir.” (https://www.varda.com/company)
Uzay yarışı artık sadece yeni gezegenler keşfetmek ya da yörüngeye uydular fırlatmaktan ibaret değil. Artık uzayda üretim yapma dönemi başlıyor. Bu yeni endüstriyel devrimin öncülerinden biri de Silikon Vadisi merkezli Varda Space Industries.
SpaceX ve Founders Fund eski çalışanları tarafından 2020 yılında kurulan Varda, “yerçekimsiz ortamı” ticari bir avantaja dönüştüren dünyanın ilk uzay odaklı üretim şirketlerinden biri.
Şirket, otonom mikro-laboratuvarlarla donatılmış mini üretim uydularını (W-Serisi) SpaceX roketleriyle yörüngeye gönderiyor. Uydu yörüngede bir süre kalarak tamamen insansız ve otonom bir şekilde üretim sürecini tamamlıyor. İşlem bittiğinde, ısı kalkanına sahip geri dönüş kapsülü atmosferden geçerek Dünya’ya (genellikle askeri test alanlarına) güvenli bir şekilde iniş yapıyor.
Peki bunu neden yapıyorlar? Neden dünyada değil de “alçak yörüngede” üretim yapmaya odaklandılar? Cevabını şöyle açıklıyorlar:
Dünyadaki yerçekimi, hassas kimyasal ve biyolojik süreçlerde mükemmel yapıların oluşmasını engeller; sıvılar karışır, tortular çöker ve kristal yapıları bozulur. Ancak mikroçekim (yerçekimsiz) ortamında bu böyle olmaz ve hedeflenen ilaçlar, maddeler üretilebilir. İlaç molekülleri, Dünya’da asla ulaşamayacakları bir saflıkta ve kristal yapıda kristalize edilebilir. Bu da biyoyararlanımı çok daha yüksek, yan etkileri az endüstriyel ilaçlar demektir. İşte Varda tam olarak bunu hedeflemektedir.
Varda Space Industries’in arkasındaki vizyonu anlamak için şirketin kurucu ortağı ve CEO’su olan Will Bruey‘e de bakmak gerekir. Uzay endüstrisinde oldukça deneyimli bir isim olan Will Bruey, geleneksel bir yöneticiden ziyade işin mutfağından, yani mühendislikten gelen bir CEO’dur.
Will Bruey, Varda’yı kurmadan önce yaklaşık 9 yıl boyunca Elon Musk’ın şirketi SpaceX’te görev yaptı. Cornell Üniversitesi’nde Havacılık ve Uzay Mühendisliği eğitimi alan Bruey, SpaceX bünyesinde çok kritik projelerde rol aldı. Sonrasında Bank of America’da varlık yönetimi bölümü olan Merrill Lynch’te küresel hisse senedi teknolojisi direktörü oldu. Ardından Also Capital’i kurdu. Sonrasında ise Varda’yı kurdu. (https://en.wikipedia.org/wiki/Will_Bruey)
Varda’nın ilk en bilinen deneysel üretim ilacı ise ritonavir adlı antiviral ilaç. Ayrıca farklı ilaçlar üzerine de çalışmaların sürdüğü belirtiliyor.
Görülüyor ki uzay, yakın zamanda dünyanın ve insanlığın daha çok gündeminde olacak. Özellikle yapay zeka alanındaki çalışmalar ilerledikçe, muhtemeldir ki, uzayda da ilerlemeler artacak ve uzay endüstrinin, üretimin bir parçası haline gelebilecek. Bizler de uzayı anlamak, uzay çalışmalarını ülkemizde bilinir ve görünür kılmak amacıyla, bir düşünce kuruluşu (think tank) olarak, uzay çalışmaları misyonumuz çerçevesinde, uzay alanında çalışan vizyoner şirketleri de tanıtmak ve anlamak istemekteyiz. Varda Space de hiç şüphesiz bu şirketlerden biridir.