Nükleer Felaketlere Karşı İyot Tabletleri

26/04/2026

Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında pek çok Avrupa ülkesi olası bir nükleer felaket riskine karşı “iyot tabletleri” depoladı. Özellikle savaşın ilk yıllarında başta Almanya olmak üzere pek çok ülkede halka dağıtılmak üzere iyot tableti depolandığı belirtiliyor.

Almanya’da halihazırda 160 milyon iyot tableti depolandığı ve Belçika’nın Tihange kentinde bulunan nükleer santrallerde olası bir kaza riskine karşı ve sık sık arıza yaşanmasından ötürü Aachen kentinde de iyot tabletleri dağıtıldığı belirtiliyor.

Yine İsviçre de iyot tabletlerinin dağıtıldığı ülkelerden biri. Öyle ki nükleer santrallerin 50 km çevresinde yaşayan kimselere iyot tabletleri dağıtılmaktadır: https://jodtabletten.ch/en

Son zamanlarda (Nisan 2026 tarihinde) ise İran da Buşehr şehrinde 180.000 iyot tableti dağıttı. İran International’ın haberine şu şekilde:

“Devlet destekli Genç Gazeteciler Kulübü’ne (YJC) göre, Buşehr Tıp Bilimleri Üniversitesi sağlık işlerinden sorumlu rektör yardımcısı, dağıtımın Haziran 2025’teki 12 günlük savaştan önce, ulusal kriz yönetimi merkezinin kararına dayanarak başladığını söyledi.”

Olası bir nükleer felaket durumunda potasyum iyodür tabletleri, serbest radikallere karşı tiroitleri koruyarak kanser riskini azaltıyor. Bu nedenle felaket anından itibaren hızlıca kullanılması önemli. Dünya Sağlık Örgütü’nün konuya ilişkin açıklaması ise şu şekildedir:

“Stabil (radyoaktif olmayan) iyot, tiroid bezinin düzgün çalışması için insanların çok küçük miktarlarda ihtiyaç duyduğu temel bir besin maddesidir. Bu bez, her yaş grubunda metabolizma için önemli olan tiroid hormonlarını üretmek için iyot toplar. Tiroid hormonları ayrıca beyin olgunlaşması ve gebeliğin 15. haftasından 3 yaşına kadar olan fetüs ve küçük çocuklarda gelişim için de çok önemlidir. İyot alımı belirli seviyelerin altına düştüğünde, tiroid yeterli miktarda hormon üretemez ve bu da sağlık için bir tehdittir. İyot açısından yetersiz gıda ve beslenmenin olduğu bazı bölgelerde, iyotlu sofra tuzu kullanılarak alım takviye edilir. Ancak, günlük tüketimde ve yemek pişirmede kullanılan iyotlu sofra tuzu, tiroid bezinin radyoaktif iyot emilimini engelleyecek yeterli iyot konsantrasyonu içermez. Nükleer acil durumlarda, iyotlu sofra tuzu, radyoaktif iyota karşı koruma sağlamayacağı ve aşırı miktarda iyotlu tuz tüketiminin de önemli bir sağlık riski oluşturacağı için KI yerine kullanılmamalıdır.”

Her ne kadar Türkiye’de olası bir nükleer tehdit söz konusu olmasa da bir düşünce kuruluşu olarak bölgedeki gelişmeleri de dikkate alarak iyot tabletleri konusunu yetkililerin gündemine taşımanın faydalı olabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca piyasada oldukça makul fiyatlara Sağlık Bakanlığı onaylı satılan tabletlerin satın alınabileceğini de hatırlatmakta fayda vardır.

Yazılar